Để thi năng khiếu biểu diễn cho chắc, bạn nên chọn bài vừa sức thay vì bài khó nhất, tập đến mức diễn được ngay cả khi đang run, và tập cả những phần ngoài bài như bước vào phòng, chào hỏi, đứng chờ và xử lý khi bị cắt ngang. Hội đồng thường tìm tiềm năng và độ vững, không tìm màn trình diễn hoa mỹ nhất.
Chào bạn, đây là Nhà Nghệ Sĩ. Mùa thi năm nào cũng có những bạn hát rất hay ở nhà mà vào phòng thi thì đứng hình. Tập này mình nói về cách chuẩn bị để cái giỏi của bạn ở nhà theo được bạn vào phòng thi.
Chọn bài thi: vừa sức thắng khó nhất
Sai lầm phổ biến nhất là chọn bài khó để gây ấn tượng. Một bài hát có nốt cao chót vót, một đoạn độc thoại dài và nhiều cảm xúc chuyển liên tục. Ở nhà bạn làm được bảy phần mười số lần. Trong phòng thi, khi tim đập nhanh và cổ khô, xác suất đó tụt mạnh.
Người chấm đã nghe hàng trăm bạn trong mùa thi. Họ nhận ra rất nhanh ai đang với tới thứ quá sức. Một bài vừa sức mà bạn làm chủ hoàn toàn cho họ thấy rõ chất giọng, cảm âm, cách bạn kể chuyện, những thứ họ thực sự cần chấm.
Vừa sức không có nghĩa là dễ và nhạt. Hãy chọn bài có chỗ để bạn thể hiện, ví dụ một đoạn cần giữ hơi dài, một chỗ chuyển cảm xúc rõ, nhưng nằm trong vùng bạn đã kiểm soát. Nên chuẩn bị thêm một bài dự phòng khác tính chất, vì hội đồng có thể hỏi bài thứ hai.
Với bài diễn, hãy chọn đoạn mà bạn hiểu nhân vật. Đừng chọn vai người mẹ mất con nếu bạn chưa từng nghĩ sâu về cảm giác đó chỉ vì đoạn ấy hay được khen. Diễn một cảm xúc mình hiểu, dù nhỏ, luôn thật hơn.
Tập đến mức nào thì đủ?
Mức đủ không phải là làm được, mà là không thể làm sai. Bạn nên tập đến khi đang mệt, đang mất tập trung, thậm chí đang bị ai đó nói chuyện bên cạnh mà vẫn hát đúng, diễn đúng. Vì trong phòng thi, một phần đầu óc bạn sẽ bận lo lắng.
Một bài tập hay là cố tình tạo áp lực khi tập. Mời vài người lạ hoặc người lớn trong nhà ngồi nghe với vẻ mặt nghiêm. Chạy bộ vài phút cho tim đập nhanh rồi vào hát ngay. Tập ở một nơi mới, phòng mới, chứ không chỉ ở góc quen.
Đừng tập dồn vào những ngày cuối. Giọng và thân thể cần nghỉ để hồi lại. Tuần cuối nên là tuần giữ, tập nhẹ, ngủ đủ, ăn uống bình thường. Nhiều bạn hát khản cả giọng đêm trước ngày thi chỉ vì sợ quên.
Hãy quay video vài lần tập của mình và xem lại như người lạ. Bạn sẽ thấy những thói quen nhỏ mình không nhận ra: nhìn xuống sàn, tay không biết để đâu, cúi đầu ở câu cuối. Những thứ đó sửa được trong vài ngày nếu bạn thấy chúng.
Phần ngoài bài thi mà nhiều người quên tập
Bài thi bắt đầu từ lúc bạn bước qua cửa, không phải từ nốt đầu tiên. Cách bạn đi vào, chào hội đồng, nói tên và tên bài, cách bạn đứng chờ nhạc, tất cả đều được nhìn. Không ai đòi bạn phải hoàn hảo, nhưng một người tự tin, lịch sự và gọn gàng để lại ấn tượng tốt ngay từ đầu.
Hãy tập cả câu giới thiệu. Ngắn, rõ, đủ thông tin: tên, số báo danh nếu có, tên bài, tác giả nếu cần. Nói chậm hơn bình thường một chút vì khi run, ai cũng nói nhanh.
Tập cả việc làm việc với người đệm đàn hoặc với nhạc nền. Nếu có người đệm, bạn cần biết cách báo nhịp, báo giọng ngắn gọn. Nếu dùng nhạc nền, hãy có ít nhất hai bản lưu ở hai chỗ khác nhau và biết chính xác đoạn bắt đầu.
Cuối cùng là cách kết thúc. Hát xong, diễn xong, bạn giữ lại một nhịp rồi mới thả ra, cúi chào, cảm ơn. Đừng vội lắc đầu hay lộ vẻ không hài lòng dù mình thấy hỏng. Có khi chỗ bạn thấy hỏng, hội đồng lại không để ý.
Khi bị hội đồng cắt ngang hoặc yêu cầu khác
Bị cắt ngang giữa bài là chuyện rất thường trong thi năng khiếu, và nhiều khi đó là tín hiệu tốt. Hội đồng đã nghe đủ phần họ cần và muốn xem bạn ở một khía cạnh khác. Đừng nghĩ ngay là mình bị loại.
Họ có thể yêu cầu bạn hát lại một câu với cảm xúc khác, diễn lại đoạn đó nhưng nhân vật đang say, hay hát một bài bất kỳ bạn thuộc. Mục đích là xem bạn có linh hoạt không, có nghe và tiếp nhận chỉ dẫn không. Đây là phần mà người tập bài quá cứng hay lúng túng nhất.
Cách tốt nhất để chuẩn bị là tập luôn những biến thể. Hát bài của mình với vài màu cảm xúc khác nhau. Diễn đoạn thoại theo vài cách. Như vậy khi được yêu cầu, bạn không phải nghĩ từ con số không.
Nếu không hiểu yêu cầu, hỏi lại một cách lịch sự là hoàn toàn được. Thà hỏi lại cho đúng còn hơn làm sai vì đoán. Người làm nghề nào cũng phải biết hỏi đạo diễn, và hội đồng đánh giá cao điều đó.
Trang phục và những chuyện nhỏ trong ngày thi
Trang phục nên gọn, vừa người, dễ cử động và để hội đồng nhìn rõ dáng người, gương mặt của bạn. Với thi hình thể hay múa, thường có yêu cầu riêng, hãy đọc kỹ thông báo của trường. Đừng mặc thứ mới mua chưa từng mặc tập lần nào.
Đến sớm, nhưng đừng đến quá sớm rồi ngồi hát thử liên tục ngoài hành lang. Bạn sẽ mệt giọng và bị cuốn theo không khí lo lắng của người khác. Tìm một góc yên, khởi động nhẹ, uống nước ấm từng ngụm nhỏ.
Mang theo nước, khăn, một món ăn nhẹ, bản nhạc in, giấy tờ cần thiết. Ngày thi có thể chờ rất lâu. Bụng đói hay khát khi đến lượt sẽ làm bạn mất tập trung.
Và sau khi thi xong, dù cảm thấy thế nào, hãy ghi lại những gì đã xảy ra: hội đồng hỏi gì, mình làm tốt chỗ nào, hỏng chỗ nào. Đó là tài liệu quý cho lần thi sau hoặc cho những buổi thử vai trong nghề sau này.
Câu hỏi thường gặp
Có nên hát bài của chính mình sáng tác khi thi năng khiếu không?
Có thể, nếu trường không cấm và bài đủ để thể hiện giọng. Tuy vậy, hội đồng thường dễ đánh giá hơn khi nghe một bài quen, nên nhiều người chọn bài quen làm bài chính và để bài tự sáng tác làm bài phụ.
Nên trang điểm thế nào khi đi thi năng khiếu?
Nhẹ và tự nhiên, đủ để gương mặt tươi dưới đèn nhưng vẫn là bạn. Trang điểm quá đậm có thể làm hội đồng khó nhìn ra nét thật, nhất là ở bài thi diễn xuất.
Bị quên lời giữa bài thi thì làm sao?
Giữ bình tĩnh, tiếp tục giai điệu bằng âm a hoặc nhảy sang câu kế tiếp mình nhớ. Nếu lạc hẳn, bạn có thể lịch sự xin bắt đầu lại đoạn đó. Hội đồng chấm cách bạn xử lý chứ không chỉ chấm một câu bị quên.
Có nên học lò luyện thi năng khiếu không?
Một lớp luyện thi tốt giúp bạn hiểu yêu cầu của trường và được sửa kỹ thuật. Nhưng hãy cẩn thận với nơi hứa chắc đậu, vì không ai bảo đảm được điều đó, và bạn vẫn cần tự tập rất nhiều ở nhà.
Thi nhiều trường cùng lúc có nên dùng một bài cho tất cả?
Có thể dùng chung bài chính nếu nó đáp ứng yêu cầu của từng trường, vì bạn sẽ thuộc và vững hơn. Nhưng hãy đọc kỹ quy định từng nơi, có trường yêu cầu thể loại hay độ dài khác nhau.
