Biểu diễn ở đám cưới, hội làng hay sân khấu nhỏ khác nhà hát ở chỗ khán giả không đến chỉ để xem bạn, âm thanh ánh sáng thường hạn chế, và mọi thứ có thể đổi vào phút chót. Người diễn cần linh hoạt, tôn trọng không khí của sự kiện, và tự chuẩn bị những thứ mà ở nhà hát đã có người lo sẵn.
Chào bạn, đây là Nhà Nghệ Sĩ. Với rất nhiều người làm nghề, đám cưới, sự kiện, hội làng, phòng trà nhỏ là nơi kiếm sống chính và cũng là trường học thật nhất. Tập này mình nói những điều nhà hát không dạy.
Khán giả không đến để xem bạn
Ở nhà hát, khán giả mua vé, ngồi xuống, tắt điện thoại, chờ bạn. Ở tiệc cưới, họ đến để chúc mừng cô dâu chú rể, ăn uống, gặp người quen. Bạn là một phần của không khí, không phải nhân vật chính.
Hiểu điều này giúp bạn bớt tự ái khi khách vừa nghe vừa nói chuyện, vừa ăn. Đó không phải thiếu tôn trọng, mà là bản chất của sự kiện. Nhiệm vụ của bạn là làm cho không khí đẹp hơn.
Nhưng cũng có những khoảnh khắc mà bạn trở thành tâm điểm: bài hát cô dâu chú rể bước vào, bài hát tặng cha mẹ, tiết mục chính ở hội làng. Hãy dồn sức cho những khoảnh khắc đó.
Ở hội làng, khán giả thường rất gần, rất thật. Họ cười to, bình luận to, có khi lên sân khấu tặng hoa giữa bài. Đó là thứ không khí mà nhiều người làm nghề nhớ mãi.
Tìm hiểu kỹ trước khi nhận show
Trước khi nhận một show sự kiện, hãy hỏi kỹ: sự kiện gì, khách là ai, bao nhiêu người, diễn trong bao lâu, vào lúc nào trong chương trình, có yêu cầu bài cụ thể không, có điều gì nên tránh không.
Ở đám cưới, có những bài gia đình thích, có những bài không hợp ngày vui như bài hát về chia ly. Ở sự kiện doanh nghiệp, có thể có khách nước ngoài cần vài bài quen tai với họ. Ở hội làng, có những làn điệu địa phương người dân mong được nghe.
Hỏi về âm thanh và sân khấu: có ai lo âm thanh không, có bao nhiêu micro, có màn hình hay không, sân khấu rộng bao nhiêu, có chỗ thay đồ không. Nhiều người mới đến nơi mới biết không có gì.
Ghi lại tất cả vào một tin nhắn xác nhận gửi bên tổ chức. Nó giúp tránh những hiểu lầm kiểu tưởng hát hai bài hoá ra hát cả tiếng.
Âm thanh, trang phục và đồ mang theo
Ở sân khấu nhỏ, chất lượng âm thanh rất khác nhau. Có nơi dàn âm thanh tốt, có nơi chỉ một chiếc loa kéo. Người làm show sự kiện lâu năm thường có bộ đồ nghề riêng tối thiểu: micro quen tay, dây nối, bộ chuyển đổi, nhạc nền lưu ở nhiều nơi.
Kiểm tra âm thanh trước khi khách đến là bắt buộc. Thử micro, thử nhạc nền, nghe xem tiếng có vang quá trong sảnh tiệc không. Sảnh nhiều kính và gạch thường vang, cần giảm âm lượng và hát rõ chữ hơn.
Trang phục nên hợp không khí sự kiện. Tiệc cưới cần lịch sự, trang nhã, không nổi hơn cô dâu. Hội làng có thể cần trang phục truyền thống. Sự kiện ngoài trời cần nghĩ đến nắng, gió, mưa.
Mang theo nước, khăn, đồ ăn nhẹ, đồ trang điểm dặm lại, kim chỉ, kẹp tóc, áo khoác. Ở sân khấu nhỏ không có phòng hoá trang chuyên nghiệp, bạn tự lo hết.
Giữ chất lượng khi điều kiện không lý tưởng
Điều kiện kém dễ khiến người diễn buông, nghĩ rằng ở đây chẳng ai để ý. Đây là cái bẫy. Uy tín của bạn được xây từ những buổi như thế, vì người tổ chức sự kiện nói chuyện với nhau, và khách mời hôm nay có thể là người thuê bạn ngày mai.
Giữ chất lượng không có nghĩa là đòi hỏi điều kiện như nhà hát. Nó có nghĩa là trong điều kiện có sẵn, bạn hát đúng, diễn đủ, đúng giờ, lịch sự. Biết điều chỉnh: sân khấu chật thì giảm động tác, loa kém thì hát rõ chữ hơn, ồn thì chọn bài có giai điệu dễ nghe.
Đừng uống rượu khi đang làm show, dù khách mời nhiệt tình. Có thể nâng ly chúc mừng một cách lịch sự, nhưng hãy giữ mình tỉnh táo cho đến khi xong việc.
Kết thúc gọn gàng: cảm ơn gia chủ, chúc mừng, thu dọn đồ, không để lại dây nhợ hay rác. Những chi tiết nhỏ đó người tổ chức nhớ rất lâu.
Linh hoạt khi chương trình thay đổi
Ở sự kiện, lịch trình hầu như luôn trễ. Lễ kéo dài, khách đến muộn, phát biểu dài hơn dự kiến. Có khi bạn được báo cắt bớt bài, có khi được nhờ hát thêm. Chuẩn bị sẵn danh sách bài có thể bỏ và có thể thêm.
Đôi khi khách xin lên hát cùng, hoặc yêu cầu một bài bạn không chuẩn bị. Từ chối khéo khi không thể, hoặc nhận một cách vui vẻ nếu bạn thuộc và thấy phù hợp. Một khoảnh khắc khách được hát cùng ca sĩ có thể là kỷ niệm đẹp nhất buổi tiệc của họ.
Nếu thời gian bị kéo dài quá thoả thuận, hãy nói chuyện với người tổ chức một cách nhẹ nhàng. Nhiều nơi có thoả thuận tính thêm khi vượt giờ, hãy thống nhất trước điều này.
Và luôn giữ thái độ của người góp phần vào ngày vui của người khác. Ở những sân khấu nhỏ, chính thái độ đó làm bạn được nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Hát đám cưới có cần chuẩn bị bài theo yêu cầu không?
Nên hỏi trước gia đình có bài nào muốn nghe, nhất là bài cho lúc cô dâu chú rể vào và bài tặng cha mẹ. Chuẩn bị thêm vài bài quen thuộc để linh hoạt khi được yêu cầu.
Diễn ở hội làng có cần biết phong tục địa phương không?
Rất nên. Hỏi ban tổ chức về những điều kiêng kỵ, nghi thức của lễ hội, trang phục phù hợp. Tôn trọng phong tục giúp bạn được đón nhận và mời lại.
Không có phòng thay đồ thì xoay xở thế nào?
Hãy hỏi trước để biết, và mặc sẵn trang phục từ nhà nếu có thể. Mang theo áo khoác hoặc tấm che, và nhờ người tổ chức một góc kín đáo để chỉnh trang.
Có nên nhận show sự kiện khi đang học trường nghệ thuật?
Nhiều người làm vậy để có kinh nghiệm và thu nhập. Chỉ cần cân lịch học, sức khoẻ, giữ giọng, và kiểm tra quy định của trường nếu có.
Hát cho khách đang ăn uống có cần hát nhỏ lại không?
Thường nên giữ âm lượng vừa phải để khách vẫn trò chuyện được, trừ những tiết mục chính. Thống nhất với người lo âm thanh để điều chỉnh theo từng phần của buổi tiệc.
